Jak zbudować prosty model DCF
Wyobraź sobie, że kupujesz piekarnię. Ile warto zapłacić dziś za gotówkę, którą zarobi w przyszłości? Policzmy to na przykładzie fikcyjnej firmy, od zakupu mąki po wartość jednej akcji.
Pobierz model w ExceluWACC 10% · g 2%
Policz, ile gotówki zostaje w firmie
Zacznij od zysku operacyjnego z rachunku wyników. Nasza piekarnia zarobiła 160 tys. zł przed odsetkami i podatkiem. Po przykładowym podatku 25% zostaje 120 tys. zł. Dodaj 20 tys. zł amortyzacji, bo zużycie pieca obniżyło zysk księgowy. Odejmij 30 tys. zł wydane na sprzęt i 10 tys. zł dodatkowo związane w zapasach i należnościach po uwzględnieniu zobowiązań handlowych. Zostaje 100 tys. zł dla wszystkich dostawców kapitału. To wolny przepływ pieniężny dla firmy (FCFF).
Wolna gotówka · tys. PLN
- Zysk operacyjny (EBIT)
- 160
- Stawka podatku (25%)
- -40
- Amortyzacja
- +20
- Nakłady inwestycyjne
- -30
- Wzrost kapitału obrotowego
- -10
- FCFF
- 100
Rozpisz pięć lat i przelicz je na dzisiejsze złote
Załóżmy, że po opłaceniu inwestycji wolna gotówka rośnie o 5% rocznie. W pierwszym roku daje to 105 tys. zł. Każdy wpływ przypada na koniec roku. Stopa dyskontowa (WACC) odzwierciedla koszt finansowania długiem i pieniędzmi właścicieli. Przy 10% kwota 110 zł za rok jest dziś warta 100 zł. Za każdy następny rok dzielisz przez 1,10 jeszcze raz.
Sprawdź własne założenia
Podnieś WACC o jeden punkt procentowy i obserwuj wartość akcji. Potem zmień samo tempo wzrostu po piątym roku. Która zmiana ma większy wpływ? Tabela i wykres przeliczają się po każdym ruchu.
| Rok | Wolna gotówka | Wartość dziś |
|---|---|---|
| 1 | 105 | 95,45 |
| 2 | 110,25 | 91,12 |
| 3 | 115,76 | 86,97 |
| 4 | 121,55 | 83,02 |
| 5 | 127,63 | 79,25 |
Uwzględnij to, co wydarzy się po piątym roku
Piec będzie pracował także w szóstym roku. Przyjmij skromne, długoterminowe tempo wzrostu g, które firma zdoła utrzymać po pokryciu inwestycji. Musi być niższe od WACC. Przepływ z szóstego roku podziel przez różnicę między WACC a g. Otrzymasz wartość dalszej działalności na koniec piątego roku. Ją również przelicz na dziś.
Uwzględnij to, co wydarzy się po piątym roku · tys. PLN
- FCFF₆
- 130,18
- Dalsza działalność na koniec roku 5
- 1627,26
- Dalsza działalność w dzisiejszych pieniądzach
- 1010,4
Przejdź od piekarni do jednej akcji
Dodaj dzisiejszą wartość pięciu przepływów do dzisiejszej wartości dalszej działalności. Aby obliczyć część należącą do właścicieli, dodaj 50 tys. zł nadwyżkowej gotówki i odejmij 200 tys. zł długu. Podziel wynik przez 10 tys. akcji. Otrzymujesz szacunek zależny od przyjętych założeń.
- Lata 1–5 w dzisiejszych pieniądzach435,81 · 30,1%
- Dalsza działalność w dzisiejszych pieniądzach1010,4 · 69,9%
- Wartość działalności · tys. PLN
- 1446,21
- Nadwyżkowa gotówka · tys. PLN
- +50
- Dług odsetkowy · tys. PLN
- -200
- Wartość dla właścicieli · tys. PLN
- 1296,21
- Liczba akcji (tys.)
- 10
- Wartość jednej akcji
- 129,62 zł
Budując własny arkusz, sprawdź amortyzację i zakupy sprzętu w rachunku przepływów, a gotówkę i dług w bilansie. Zachowaj jedną walutę, spójne założenia inflacyjne i ten sam okres. Odsetki uwzględnia już WACC, więc nie odejmuj ich ponownie od FCFF.
Co pokazują rachunki prawdziwej piekarni?
Brytyjska sieć Greggs podaje sprzedaż i nakłady inwestycyjne za każdy rok obrotowy. Z każdej sprzedaży za 100 funtów na inwestycje przypadało około 11 funtów w 2023 r. i ponad 13 w 2025 r. Przy prognozie wzrostu zapytaj, ile gotówki pochłoną nowe piece, lokale i wyposażenie. Dane Greggs służą tu jako osobny przykład historyczny.
| Rok | Sprzedaż | Nakłady inwestycyjne | Inwestycje jako % sprzedaży |
|---|---|---|---|
| 2023 | 1809,6 | 199,8 | 11% |
| 2024 | 2014,4 | 249 | 12,4% |
| 2025 | 2151,2 | 287,5 | 13,4% |
