Zamawiając wycenę firmy, wspierasz też rozwój projektu.
Pomóż rozwijać World Market Atlas — niezależny projekt dla inwestorów indywidualnych. Twoje wsparcie pomaga tworzyć analizy i rozwijać narzędzia.
| Rok | 2025 |
|---|---|
| Globalna kapitalizacja akcji (USD) | 151 940 000 000 000 |
| Liczba IPO na świecie | 1471 |
| Wzrost kapitalizacji wobec 2024 r. | +18,5% |
| Wzrost wpływów z IPO wobec 2024 r. | +42,7% |
Notowane spółki krajowe · stan na koniec roku, 1990–2025
1996: 8090 → 2025: 3908Spadek od szczytu z 1996 r.: −51,7%
| Rok | Spółki |
|---|---|
| 1990 | 6429 |
| 1991 | 6513 |
| 1992 | 6562 |
| 1993 | 6912 |
| 1994 | 7255 |
| 1995 | 7487 |
| 1996 | 8090 |
| 1997 | 7905 |
| 1998 | 7499 |
| 1999 | 7229 |
| 2000 | 6917 |
| 2001 | 6177 |
| 2002 | 5685 |
| 2003 | 5295 |
| 2004 | 5226 |
| 2005 | 5145 |
| 2006 | 5133 |
| 2007 | 5109 |
| 2008 | 4666 |
| 2009 | 4401 |
| 2010 | 4279 |
| 2011 | 4171 |
| 2012 | 4102 |
| 2013 | 4180 |
| 2014 | 4369 |
| 2015 | 4381 |
| 2016 | 4331 |
| 2017 | 4336 |
| 2018 | 4013 |
| 2019 | 3910 |
| 2020 | 4104 |
| 2021 | 4774 |
| 2022 | 4642 |
| 2023 | 4317 |
| 2024 | 4010 |
| 2025 | 3908 |
Źródło danych: World Bank WDI / WFE ↗ · API ↗ · Źródło danych · CM.MKT.LDOM.NO ↗
Udział obrotu poza giełdami · trzy obserwacje miesięczne
| Miesiąc | Akcje notowane na Nasdaq | Akcje notowane na NYSE |
|---|---|---|
| lut 2005 | 29,4% | 13,0% |
| lut 2014 | 38,6% | 34,6% |
| sty 2026 | 51,9% | 47,0% |
Komentarze rynkowe
Moje spojrzenie na rynki, gospodarkę i wydarzenia, które wpływają na inwestorów.
Czy giełdy przetrwają? Przyszłość rynku akcji po erze parkietu
27 października 2026 · Analiza badań i oficjalnych danych. Wykresy: USA 1990–2025, miesięczne obserwacje SEC 2005/2014/2026; statystyki WFE za 2025 r. Scenariusze nie są prognozą liczbową.
Giełdy prawdopodobnie przetrwają, lecz mogą stać się inną infrastrukturą niż ta, którą znamy. Trwalsze od konkretnego parkietu czy operatora są potrzeby firm i inwestorów: pozyskiwanie kapitału, ustalanie cen, płynność oraz wiarygodne zasady handlu. To ostrożny wniosek z literatury, a nie naukowy dowód wiecznego istnienia giełd.
1. Rynek nadal jest ogromny
Według WFE światowa kapitalizacja akcji na koniec 2025 r. wyniosła 151,94 bln USD, o 18,5% więcej niż rok wcześniej. Odbyło się 1471 IPO, a pozyskany w nich kapitał wzrósł o 42,7%. To dane o różnych wielkościach: kapitalizacja jest wyceną akcji, nie kwotą nowych pieniędzy wpłaconych do spółek. Wzrost wycen może odzwierciedlać także ceny i kursy walut. WFE, 27.02.2026
2. Mniej spółek nie oznacza końca giełdy
Oficjalny szereg Banku Światowego pokazuje spadek liczby krajowych spółek notowanych w USA z 8090 w 1996 r. do 3908 w 2025 r. — o 51,7%. Nie jest to liczba wszystkich papierów wartościowych, ETF-ów ani zagranicznych notowań wtórnych. Zmiana dostawcy danych w 2015 r. ogranicza idealną porównywalność historyczną. World Bank/WFE, CM.MKT.LDOM.NO
Przyczyny nie sprowadzają się do technologii. Ewens i Farre-Mensa wykazali, że zmiany amerykańskiego rynku prywatnego kapitału ułatwiały startupom dłuższe pozostawanie poza giełdą. Nie tłumaczy to całego późniejszego spadku liczby emitentów. Wniosek dla przyszłości: giełdy będą musiały przekonywać firmy, że płynność, rozpoznawalność i dostęp do szerokiej bazy inwestorów są warte kosztów wejścia oraz obowiązków informacyjnych. Ewens i Farre-Mensa, RFS 2020
3. Giełda jako punkt odniesienia w sieci platform
Miejsce notowania i miejsce wykonania transakcji to dwie różne rzeczy. Według danych przytoczonych przez SEC udział obrotu poza giełdami akcjami notowanymi na Nasdaq wzrósł z 29,4% w lutym 2005 r. do 51,9% w styczniu 2026 r. Dla akcji notowanych na NYSE było to 13,0% i 47,0%. Wykres pokazuje trzy obserwacje miesięczne, nie średnie roczne. Obrót poza giełdą nie oznacza automatycznie braku regulacji. SEC, release 34-105655, s. 13, przypis 40
Taki podział nie przesądza o zaniku giełd. Foucault i Menkveld pokazali, że konkurencja platform może zwiększać głębokość skonsolidowanej książki zleceń przy odpowiednim routingu. Model Zhu wskazuje, że dark poole mogą w określonych warunkach poprawiać odkrywanie cen na jawnej giełdzie, mimo odpływu części płynności. To wyniki warunkowe, nie argument, że każda fragmentacja pomaga. Możliwa przyszłość to sieć współpracujących i konkurujących platform, nadal potrzebujących wiarygodnych cen odniesienia. JF 2008 · RFS 2014
4. Automatyzacja: lepsza płynność, ale nie każdy wyścig jest użyteczny
Badanie Hendershotta, Jonesa i Menkvelda wskazało, że historyczna automatyzacja NYSE poprawiała płynność przede wszystkim dużych spółek. Nie jest to dowód skuteczności dzisiejszych agentów generatywnej AI. JF 2011
Z kolei Aquilina, Budish i O’Neill ustalili w historycznej próbie danych LSE z 2015 r., że wyścigi arbitrażu opóźnień odpowiadały za około 20% obrotu, a sześć firm za ponad 80% zwycięstw i porażek w tych wyścigach. Szacowane 17% obniżenia kosztu płynności po usunięciu tego mechanizmu to kontrfaktyczne oszacowanie autorów, nie zrealizowana oszczędność ani dzisiejszy wynik globalny. QJE 2022, materiały autora
Budish, Cramton i Shim proponują częste aukcje pakietowe: zlecenia z tego samego krótkiego przedziału są rozpatrywane wspólnie, co ogranicza wartość minimalnych przewag szybkości i przesuwa konkurencję ku cenie. To propozycja oparta na modelu, nie powszechnie wdrożony standard. Późniejszy model Budisha, Lee i Shima pokazuje, dlaczego przychody ze sprzedaży szybkości mogą osłabiać bodźce operatorów do reform. QJE 2015 · JPE 2024
AI może rozszerzać analitykę i nadzór. FSB wskazuje jednak ryzyka wspólnych modeli, koncentracji dostawców, cyberataków i dezinformacji. Przewagą giełdy może być więc odporność i jakość reguł, a nie sama szybkość. FSB 2024
5. Tokenizacja zmieni zapis praw, nie usunie ekonomii rynku
Tokenizacja oznacza cyfrowe przedstawienie praw do aktywa na programowalnej platformie. Może ułatwiać przenoszenie własności i automatyczną obsługę płatności, lecz sam token nie gwarantuje płynności, praw akcjonariusza ani bezpiecznego rozrachunku. BIS podkreśla znaczenie pieniądza rozrachunkowego i spójnej infrastruktury; jego koncepcja nie wymaga zawsze publicznego blockchaina. BIS, Annual Economic Report 2025, rozdz. III
Badanie EBC z 2026 r. wykazało w małej, głównie europejskiej próbie 23 tokenizowanych obligacji i 49 porównywalnych tradycyjnych obligacji średnio o 0,14 punktu procentowego niższy spread rentowności przy emisji. Nie stwierdzono istotnej statystycznie redukcji opłat underwritingowych. To badanie obserwacyjne obligacji, nie dowód identycznych korzyści dla akcji ani końca pośredników. Born i in., ECB Macroprudential Bulletin 33, 2026
Zmiany są już regulacyjnie konkretne: 17 września 2026 r. SEC ogłosiła czasowe, warunkowe zwolnienie dla wybranych miejsc obrotu tokenizowanymi akcjami NMS. Warunki obejmują m.in. równoważne prawa inwestorów i wstrzymywanie obrotu wraz z rynkiem podstawowym. To nie jest ogólna zgoda na dowolny produkt nazywany „tokenizowaną akcją”. SEC, 17.09.2026
6. Dłuższe sesje i szybszy rozrachunek mają cenę
SEC zatwierdziła 10 kwietnia 2026 r. zmianę zasad Nasdaq przewidującą 23 godziny handlu dziennie przez pięć dni tygodnia. Sam dokument zatwierdzenia nie potwierdza pełnego operacyjnego uruchomienia. To także coś innego niż handel 24/7. SEC, 34-105199
Oddzielną sprawą jest rozrachunek, czyli finalne przeniesienie papierów i pieniędzy. Dla większości objętych amerykańską regułą transakcji standard T+1 obowiązuje od 28 maja 2024 r.: następny dzień roboczy, nie dokładnie 24 godziny. T+0 oznacza ten sam dzień; nie musi oznaczać natychmiastowego rozrachunku atomowego. SEC, T+1
Model sieci płatniczych Capponiego i Changa wskazuje kompromis: szybszy rozrachunek ogranicza ekspozycję na kontrahenta, ale może zmniejszać korzyści z kompensowania zobowiązań i zwiększać zapotrzebowanie na płynność. Optymalna szybkość zależy od sieci i finansowania. To wstępny working paper, nie uniwersalny wynik empiryczny ani stanowisko Fed. FEDS 2025-101r1, rewizja 2026
Wniosek redakcyjny: dostępność przez całą dobę nie gwarantuje równie głębokiego rynku o każdej porze.
7. Co najprawdopodobniej przetrwa?
Wniosek redakcyjny: bardziej prawdopodobna jest ewolucja giełd niż zanik ich funkcji. Nie wynika z tego gwarancja przetrwania konkretnego operatora ani jego akcji.
W scenariuszu bazowym tradycyjne giełdy współistnieją z alternatywnymi platformami, integrując dane, automatyzację i nowe formy rozrachunku. W scenariuszu szybszej transformacji tokenizacja i dłuższe sesje zdobywają udział, jeśli zapewnią niższy całkowity koszt, zgodność prawną i wystarczającą płynność. W scenariuszu zahamowania incydenty cybernetyczne, fragmentacja albo problemy finansowania opóźniają wdrożenia. Nie przypisuję tym scenariuszom liczbowych prawdopodobieństw.
O przyszłości warto wnioskować z mierzalnych efektów: spreadów i głębokości rynku, kosztu pozyskania kapitału, liczby notowanych spółek po uwzględnieniu wejść i wycofań, awaryjności oraz bezpieczeństwa praw własności. Sama liczba godzin handlu lub obecność blockchaina nie rozstrzyga, czy rynek działa lepiej.
8. Metoda i literatura
To selektywny przegląd badań, nie systematyczna metaanaliza. Dostęp do wyników Google Scholar był ograniczony; identyfikację publikacji i ich ustalenia zweryfikowano w źródłach wydawców, autorów oraz instytucji badawczych. Rozróżniono prace recenzowane (QJE, JF, JPE, RFS), badanie EBC, wstępny working paper Fed oraz komunikaty i dane urzędowe. Horyzonty i zakresy statystyczne pozostawiono przy każdym wykresie. Scenariusze są autorską interpretacją, bez fikcyjnych prognoz liczbowych.
Pełne tytuły, DOI, źródła i dane wykresów: rejestr źródeł i obliczeń WMA. Materiał edukacyjny, nie rekomendacja inwestycyjna.
Wpisy wyrażają osobiste opinie autora na dzień publikacji. Nie stanowią rekomendacji inwestycyjnej.